Chớ vội đi bán hàng khi chưa biết rõ mình giỏi gì | Blog của Quảng
QĐào Xuân Quảng
← Quay lại danh sách Marketing
🏷️ Marketing

Chớ vội đi bán hàng khi chưa biết rõ mình giỏi gì

Khách hàng không mua sản phẩm, họ mua giải pháp. Đã đến lúc dùng kỹ năng ruột của anh em để đẻ ra tiền thay vì gồng mình học một nghề mới toanh.

Nếu muốn có thêm thu nhập nhưng làm hoài không ra (anh em thử đủ kiểu từ bán hàng online, freelance, đầu tư, chạy ads đủ kiểu xong vẫn bế tắc, hoặc là bỏ cuộc giữa chừng luôn), hãy tự tìm hiểu "Job-To-Be-Done" (JTBD) của chính mình. (Nghe thì khá học thuật nhưng những người kiếm tiền giỏi nhất họ làm từ lâu rồi, và tới giờ vẫn làm, tối ưu liên tục).

Hồi đầu lúc chật vật tìm kiếm nguồn thu nhập thứ hai, tôi nói thiệt cũng thấy hoang mang và sợ lắm (giữa hàng trăm lựa chọn, choáng ngợp thông tin biết chọn cái nào). Nhưng hiểu rồi mới thấy việc không xác định đúng cái JTBD này là gốc rễ khiến tôi (và có thể anh em hiện tại) đang phải đối diện với nỗi đau âm ỉ: Thử nhiều thứ nhưng không thứ nào đi đến đâu, xong rồi hàng loạt suy nghĩ trong đầu hiện lên:

  • Chắc là tại vì mình chưa đủ giỏi, kém cỏi hơn người ta?
  • Hay là mình chưa chọn đúng "kèo" ngon, ngách này bão hòa rồi?
  • Hay là do mình không có duyên buôn bán, kinh doanh?
  • Hoặc thôi chắc cứ an phận làm công ăn lương đi, kinh doanh không hợp.

Tôi thật sự đã như thế (quá buồn), nhưng ai rồi cũng phải trải qua giai đoạn ngợp thông tin này thôi anh em ạ. Tôi nhận ra tất cả mấy cái lý do trên đều không đúng, toàn là mình tự bịa ra để an ủi, bảo vệ cho việc mình đang "đẽo cày giữa đường" thôi.

Sự thật là, nếu anh em nhảy vào làm mà không ra tiền, tức là anh em đang đâm đầu vào một thứ anh em phải bắt đầu lại từ số 0. Chấm hết, không có ngoại lệ.

Và xác định đúng JTBD chính xác là cách để anh em tạo ra một "nguồn thu nhập" chính xác từ thế mạnh sẵn có. Chính xác tức là không cần cố làm những việc mình dở, không học lại từ đầu. Thế mạnh tức là những kỹ năng anh em đang làm cực mượt hàng ngày.

Vài người khai sáng cho tôi về tư duy này đã giúp tôi gỡ rối hoàn toàn, tôi viết lại theo cái hiểu và trải nghiệm của tôi. Anh em đọc thử xem có trúng "tim đen" của mình không nhé.

Câu chuyện từ ông bạn làm nội dung của tôi

Tôi có một ông bạn, tay nghề chuyên môn cực cứng. Ông siêu rành việc lên outline kịch bản video, đào sâu vào mấy chủ đề gai góc như sự kiện lịch sử, các chiến dịch tình báo, hay phân tích địa chính trị. Không chỉ viết, ông còn rất mượt tay trong việc chỉnh sửa hình ảnh, biết cách gõ prompt tạo ra các tài sản visual (hình ảnh AI) cực kỳ nghệ. Xung quanh ông, phong trào nhập hàng nội địa Trung về bán Tiktok Shop đang lên, thấy người ta khoe nghìn đơn, ông cũng ham, cũng bỏ tiền nhập hàng về livestream bán.

Kết quả? Tồn kho một đống, ngày nào cũng stress rụng tóc vì phải múa may quay cuồng trước camera, tính toán cước ship, phản hồi khách boom hàng... vắng tanh đơn.

Quan sát kỹ thì thấy, khách hàng mua đồ online cần:

  • Sự hoạt ngôn, bắt trend giật gân, năng lượng hừng hực.
  • Xử lý vận hành, kho bãi, số liệu chi li nhanh gọn.

Ông bạn tôi chỉ focus vào khao khát: Muốn có thêm tiền. Nhưng ông không thiết kế cái "công việc" kiếm tiền đó dựa trên nguồn lực thật sự ông có.

Nếu ông hiểu JTBD, ông sẽ nhận ra: Hàng trăm kênh Youtube, Tiktok ngoài kia đang cực kỳ khát những biên kịch có chiều sâu, hoặc những người biết tạo prompt ảnh AI để minh họa cho các video lịch sử/kỳ bí. Ông chỉ cần dùng đúng kỹ năng viết lách và làm ảnh đó đi chào hàng các chủ kênh. Làm tại nhà, tĩnh lặng, đúng sở trường, tiền tươi thóc thật. Đây chính là JTBD đời thường mà nhiều khi anh em cứ hay bỏ quên cái mỏ vàng trong tay mình.

Thật ra JTBD ở đây là gì vậy?

Anh em đừng sợ thuật ngữ này nhé. Nó thực ra rất thực dụng. Đơn giản là chúng ta: Thiết kế một con đường kiếm tiền sao cho tận dụng đúng thứ mình giỏi nhất, ít mất sức học lại nhất, và dễ ra kết quả nhất.

Thay vì chỉ tập trung vào "Ngoài kia cái gì đang ra tiền", mình tập trung vào "Mình đang có sẵn vũ khí gì kiếm được tiền". Thay vì nghĩ "Mình phải đi học thêm bán hàng", mình nghĩ "Thị trường đang cần thuê mình làm việc gì từ kỹ năng mình đang có" (Đó chính là Job to be done).

Nhưng mà nghe thì có vẻ đơn giản, áp dụng thì... khó nhai nha. Vì não bộ mình hay bị fomo, hay thích nhìn vào thành công của người khác rồi bắt chước.

Tôi nhớ hồi mới tính làm thêm, tôi cũng như mọi người cứ chăm chăm đi tìm nguồn hàng, học chạy ads. Kết quả sấp mặt, mất phương hướng, tiền mất tật mang. Sau khi hiểu JTBD, tôi mới nhận ra lúc đó mình nên làm theo kiểu: Lấy đúng cái nghề ruột của mình ra, tìm xem ai đang gặp khó ở khâu đó và bán giải pháp cho họ.

Ba bài học quan trọng tôi rút ra được

Bài học 1: Nhìn thẳng vào "cái giá phải trả" thay vì mộng mơ hão huyền

Hầu hết chúng ta hay tự hỏi: "Mình nên bán gì để giàu nhanh nhỉ?". Đây là câu hỏi tệ nhất. Vì anh em không biết đằng sau cái "giàu nhanh" đó là gì.

Anh em cứ nhìn lại xem, cái giá của việc để tình trạng này kéo dài là gì? Đó là sự mòn mỏi. Anh em tiếp tục nhảy từ ý tưởng này sang ý tưởng khác. Tháng này học dropship, tháng sau học chứng khoán. Thời gian cứ trôi đi mà chẳng xây được một cái móng thu nhập nào cho ổn định. Năng lượng cạn kiệt.

Hãy tự hỏi: Anh em có chấp nhận được việc 1 năm nữa vẫn loay hoay không biết mình giỏi cái gì không?

Bài học 2: Thiết kế cho "hành trình" chứ không phải "điểm đến"

Đây là sai lầm tôi mắc phải rất nhiều lần. Tôi hay tập trung vào "mục tiêu kiếm 50 triệu/tháng", mà quên mất "trải nghiệm" trong suốt quá trình xây dựng nó.

Ví dụ, nếu anh em cố đấm ăn xôi đi làm một việc anh em ghét (như ông bạn tôi đi livestream bán hàng), thì hành trình mỗi ngày là một cực hình. Sáng dậy uể oải, làm thì gượng ép, tối ngủ thì áp lực.

Thay vào đó, nếu anh em dùng chính cái kỹ năng anh em đang tự tin (suy nghĩ ý tưởng, viết lách, mài giũa visual), thì hành trình đó:

  • Ngày 1: Ngồi tổng hợp lại các dự án mình từng làm cực kỳ tự hào.
  • Ngày 3: Tự tin gửi portfolio cho một vài đối tác, cảm giác làm chủ cuộc chơi.
  • Ngày 7: Nhận cái job đầu tiên, làm việc mình thích, vừa làm vừa phiêu.

Cùng là kiếm tiền, nhưng hành trình đi lên từ thế mạnh nó sướng hơn hẳn. Anh em cảm thấy thế nào trong lúc cày cuốc kiếm thêm? Có lúc nào thấy bất lực tột cùng không?

Bài học 3: Tạo "điểm sáng" nhỏ thay vì kỳ vọng đổi đời

Đây là sự thật quan trọng nhất tôi học được. Thay vì hứa hẹn với bản thân sẽ tạo ra một đế chế kinh doanh nghìn đô, hãy tạo những "điểm sáng" nhỏ ngay từ đầu để thấy mình đang đi đúng hướng.

Lúc trước tôi hay đặt mục tiêu bự, xong làm vài tuần không thấy tiền về là chán nản bỏ cuộc luôn (tỉ lệ fail nhiều là vì vậy). Giờ thì tôi vạch ra con đường vầy:

  • Tuần 1: Đóng gói xong cái kỹ năng của mình thành 1 profile xịn xò.
  • Tuần 2: Chào hàng và chốt được 1 job nhỏ xíu (500k cũng được), cảm nhận đồng tiền đầu tiên từ kỹ năng của mình.
  • Tuần 3: Khách hàng khen ngợi, giới thiệu thêm việc.

Mỗi tuần thấy một tiến bộ nhỏ. Đến tháng thứ 3, việc có thêm 5-10 triệu thu nhập phụ chỉ là kết quả tự nhiên, không còn là "hy vọng xa vời" nữa. Anh em thử ngẫm lại xem, với những dự án anh em đang nhảy vào, bao lâu mới có "điểm sáng" đầu tiên?

Vậy làm sao để áp dụng ngay lúc này?

Đây là 5 việc đơn giản anh em có thể làm ngay để dứt điểm nỗi đau này:

1. Viết lại danh sách "Tài sản"

Thay vì: Liệt kê những thứ mình KHÔNG BIẾT và cần học.

Hãy viết: 3 kỹ năng mình tự tin nhất, làm nhanh nhất, người khác hay nhờ vả mình nhất.

2. Xác định "Job" mà thị trường cần

Thay vì hỏi "Ai mua hàng của mình?"

Hãy hỏi: "Kỹ năng của mình giúp ai tiết kiệm thời gian/kiếm được tiền?" (Ví dụ: Kỹ năng edit ảnh giúp các shop bán hàng online làm hình sản phẩm đẹp hơn, tăng conversion).

3. Thiết kế "quick win" đầu tiên trong 48h

Trong 2 ngày tới, hãy làm ngay một việc cho ra kết quả:

  • Gửi tin nhắn chào dịch vụ cho 3 người quen đang làm kinh doanh.
  • Đăng 1 bài trên Facebook cá nhân show ra một sản phẩm mình tự làm và hỏi xem ai cần hỗ trợ không.

4. Tạo "safety net" (Lưới an toàn) cho bản thân

Khởi đầu rất dễ nản, hãy cam kết quy tắc:

  • Không bỏ tiền vốn nhập hàng.
  • Chỉ làm những dự án mà mình biết chắc 80% mình làm tốt.
  • Mỗi ngày chỉ dành đúng 1 tiếng rưỡi buổi tối để làm, không ảnh hưởng việc chính.

5. Thu thập feedback từ chính mình

Cuối mỗi tuần, đừng hỏi "Được bao nhiêu tiền rồi?" Hãy hỏi:

  • "Tuần qua làm việc này mình có thấy stress/mệt mỏi vô lý không?"
  • "Khách hàng (người thuê mình) phản hồi phần nào tốt nhất?"

Kết

Việc tìm nguồn thu nhập phụ thật ra chả có gì ghê gớm, nếu anh em hiểu được khao khát thực sự và nắm rõ thế mạnh (JTBD) của chính mình, thì tự khắc anh em sẽ có vô vàn hướng đi vững chắc mà không phải đâm đầu vào ngõ cụt.

Dù anh em định làm mảng nào, bán sức lao động hay trí tuệ, anh em luôn cần bắt đầu từ cái mình CÓ SẴN thay vì bắt đầu từ số 0.

Làm tốt việc đóng gói kỹ năng, tiền sẽ tự đến vì anh em đang trao đi đúng cái giá trị tốt nhất của mình.

Không phải do mình kém cỏi,

Không phải do thiếu may mắn,

Không phải do ngách thị trường bão hòa.

Chỉ đơn giản là anh em có đang thật sự "bán" thứ vũ khí sắc bén nhất của mình không mà thôi.

🔥 Bài Viết Nổi Bật Khác

Xem tất cả →